ضرورت تشکیل کمیته برنامه‌ ریزی مهندسی ایمنی صنعتی

به گزارش مهندسی حریق و نجات(ماهنامه مهندسی حفاظت از حریق)، مدیر گروه ایمنی صنعتی دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به آمار بالای حوادث و مرگ و میر در پروژه های ساختمانی و صنعتی بر تشکیل کمیته برنامه ریزی رشته مهندسی ایمنی صنعتی در وزارتخانه های علوم و بهداشت تاکید کرد.

دکتر موسی جباری از انتخاب فرایند «طراحی و شبیه سازی کارگاه ایمنی کار در ارتفاع  و راه اندازی، بهره برداری و بکارگیری آن در برنامه های آموزشی» به عنوان فرایند برگزیده در سیزدهمین جشنواره آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی خبرداد و گفت: علت آغاز این فرآیند، بررسی آمار و حوادث ناشی از کار در کشور بود، به گونه ای که بر اساس این آمار، سالانه حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کشته در حوادث ناشی از کار در کشور وجود دارد.

مدیر گروه ایمنی صنعتی دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه طی بررسی ها، بالاترین آمار مرگ و میر ناشی از حوادث در پروژه های ساختمانی گزارش شده است، عنوان کرد: در بین حوادث ساختمانی نیز بالای ۵۰ درصد علت فوت و نقص عضو مربوط به سقوط از ارتفاع می باشد. بر اساس نتایج یک طرح پژوهشی که بر روی ۱۰۰ حادثه منجر به فوت و نقص عضو در پروژه ساختمانی استان تهران  انجام شد، علت ۵۷ درصد آنها سقوط از ارتفاع بوده است.

وی با اشاره به ضرورت برنامه ریزی آموزشی مناسب برای تاثیر بر کاهش میزان حوادث ساختمانی، تصریح کرد: بر اساس آمار به ازای هر کشته ۱۳ مصدوم داریم بنابراین به ازای ۲ هزارکشته ۲۶ هزار مصدوم خواهیم داشت که اغلب سرپرست خانواده هستند. اگر هر خانواده را ۴ نفر در نظر بگیریم، طی سال بیش از ۱۰۰ هزار نفر در حوادث ناشی از کار درگیرند. البته این تعداد غیر از افرادی از قبیل مالک، کارفرما، پیمانکار و سایر افرادی است که در این حوادث مقصر قلمداد شده و مجبور به پرداخت دیه می شوند.

مدیر گروه ایمنی صنعتی دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به فرایند برتر طراحی شده در دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست، تصریح کرد: در این رابطه برنامه آموزشی ایمنی در کار به صورت یک واحد عملی درسی برای دانشجویان رشته مهندسی ایمنی صنعتی طراحی و سرفصل آن در وزارت علوم تصویب و در نهایت در دانشکده برای دانشجویان اجرا شد.

وی افزود: در راستای این طرح، کارگاهی تقریبا مشابه کارگاه های ساختمانی تحت عنوان کارگاه ایمنی کار در ارتفاع ایجاد شد، به عنوان نمونه، فعالیت هایی از قبیل کار بر روی داربست، اسکلت فلزی، صعود و فرود با طناب و سایر فعالیتهای مشابه همه در یک کارگاه با ابعاد کوچک تر شبیه سازی شد تا علاوه بر آموزش عملی دانشجویان در خصوص ایمنی کار در ارتفاع و حفاظت از سقوط، خطری نیز برای دانشجویان در حین آموزش وجود نداشته باشد.

دکتر جباری با اشاره به زمان اجرای این طرح در دانشکده سلامت، ایمنی و محیط زیست اظهارکرد: این طرح از ابتدای سال ۱۳۹۵ به مدت ۲ سال اجرا شد که رضایت۸۳ درصدی دانشجویان را به دنبال داشت. در این راستا بیش از ۲۰۰ دانشجو طی ۲ سال آموزش دیدند که تاثیر آن در بخش آموزش های عملی کاملا مشهود است.

مدیر گروه ایمنی صنعتی دانشکده سلامت ایمنی و محیط زیست دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به وجود رشته ایمنی صنعتی در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، عنوان کرد: با وجود نیاز شدید به متخصصان این رشته، متاسفانه در بین دانشگاههای دولتی، تنها دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این خصوص به تربیت دانشجو می پردازد. هر چند رشته های مشابه از قبیل مهندسی بهداشت حرفه ای و HSE  نیز در این خصوص فعالیت می کنند ولی به علت گستردگی موضوعات ایمنی، گسترش رشته مهندسی ایمنی صنعتی به صورت مستقل در مقاطع مختلف کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به منظور رسیدن به اهداف مربوطه ضروری می باشد. در این راستا پیشنهاد می شود کمیته برنامه ریزی رشته مهندسی ایمنی صنعتی در وزارتخانه های علوم و بهداشت تشکیل شود تا بدینوسیله با تربیت هر چه بهتر دانشجویان توانمند در این حوزه شاهد کاهش بروز حوادث ناشی از کار در سطح کشور باشیم.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به حوادثی همچون آتش سوزی ساختمان پلاسکو، حادثه معدن گلستان، آتش سوزی پتروشیمی بوعلی، حادثه قطار در سمنان و نیشابور و سایر حوادث مشابه در کشور، عنوان کرد: با توجه به خسارتهای جانی و مالی این حوادث، سرمایه گذاری برای ایجاد این رشته در سایر دانشگاهها یک ضرورت و نیازمند همکاری و مشارکت وزارتخانه های علوم و بهداشت است.

وی با اشاره به کمبود شدید متخصص در این رشته، اظهار کرد: بیشترین کمبود نیروی بازار کار نیز در این رشته دیده می شود. این در حالیست که عدم وجود کمیته برنامه ریزی این رشته در وزارت علوم یا وزارت بهداشت مشکل را دوچندان می کند.

دکتر جباری در خاتمه با تاکید بر اینکه در همه پروژه های صنعتی و ساختمانی وجود یک مهندس ایمنی ضروریست، عنوان کرد: با این حال حضور متخصصین ایمنی در تک تک پروژه ها بویژه پروژه های ساختمانی کوچک موجود در سطح شهرها امکان پذیر نیست. در این راستا افزودن واحد ایمنی به عنوان یکی از دروس اجباری در سرفصل دروس دانشجویان کلیه رشته های مهندسی می تواند نقش موثری در ایجاد فرهنگ ایمنی و کاهش حوادث ناشی از کار داشته باشد. به عنوان نمونه درس ایمنی کار در ارتفاع می تواند به عنوان درسی تک واحدی در برنامه آموزشی دانشجویان رشته مهندسی عمران گنجانده شود، چرا که فارغ التحصیلان این رشته ها در اغلب پروژه های صنعتی و ساختمانی مشغول به کار هستند و درصورت کسب این توانمندی تحول عظیمی در کاهش حوادث ایجاد خواهد شد.

twitter facebook youtube telegram
مهندسی حریق
۲۹ خرداد ۱۳۹۷